طرح توجیهی راه اندازی مرکز دیالیز

بیزینس پلن و طرح توجیهی راه‌اندازی مرکز دیالیز می‌تواند برای سرمایه‌گذار مانند یک نقشه راه جامع عمل کند و مسیر تبدیل ایده به یک پروژه اجرایی و اقتصادی را شفاف سازد؛ به این صورت که با بررسی دقیق بازار هدف، تعداد بیماران و ظرفیت مراکز موجود، مطالعات مکان‌یابی، تعیین ظرفیت بهینه مرکز، برآورد سرمایه ثابت و سرمایه در گردش، شناسایی تجهیزات و زیرساخت‌های موردنیاز، تخمین هزینه‌های نیروی انسانی و عملیاتی، بررسی فرآیندهای اخذ مجوز، پیش‌بینی درآمد و جریان نقدی و محاسبه شاخص‌هایی مانند نقطه سر‌به‌سر، دوره بازگشت سرمایه، NPV  و  IRR، میزان سرمایه موردنیاز و ریسک‌های پروژه را پیش از شروع هزینه‌های اصلی مشخص می‌کند. در نتیجه، سرمایه‌گذار می‌تواند بر اساس اطلاعات و سناریوهای مالی مستند درباره خرید یا اجاره ملک، میزان و نحوه تأمین سرمایه، انتخاب تجهیزات، ظرفیت‌گذاری، برنامه زمان‌بندی اجرا و مدل بهره‌برداری تصمیم‌گیری کند، نقاط ضعف احتمالی پروژه را پیش از ورود به مرحله اجرا شناسایی کرده و با ارائه یک سند حرفه‌ای و قابل استناد، مسیر مذاکره با بانک‌ها، سرمایه‌گذاران، شرکا و سایر مراجع ذی‌ربط را نیز تسهیل نماید. حتماً. برای اینکه متن شما واقعاً به درد مقاله سایت با رویکرد طرح توجیهی بخورد، متن را با تمرکز هم‌زمان بر جنبه‌های درمانی، فنی، اجرایی، بازار، سرمایه‌گذاری، تجهیزات، نیروی انسانی، مجوزها و ارزیابی اقتصادی تنظیم کرده‌ام. همچنین از بیان اعداد ساختگی برای هزینه‌ها خودداری شده، چون هزینه راه‌اندازی مرکز دیالیز به ظرفیت مرکز، شهر، قیمت تجهیزات، وضعیت ملک، نرخ ارز و ضوابط و تعرفه‌های زمان اجرا وابسته است. اطلاعات بازار نیز با داده‌های منتشرشده جدیدتر تطبیق داده شده است.

راه اندازی مرکز دیالیز چه ضرورتی دارد و این کسب ‌وکار درمانی چگونه تعریف می‌شود؟

راه اندازی مرکز دیالیز یکی از طرح‌های سرمایه‌گذاری در حوزه خدمات تخصصی سلامت است که علاوه بر برخورداری از تقاضای نسبتاً پایدار، به دلیل ماهیت حیاتی خدمات آن، از اهمیت اجتماعی و درمانی بالایی برخوردار است. بیماران مبتلا به نارسایی پیشرفته کلیه در بسیاری از موارد برای ادامه حیات به درمان جایگزین کلیه، از جمله همودیالیز، دیالیز صفاقی یا پیوند کلیه نیاز دارند. سازمان جهانی بهداشت نیز نارسایی کلیه را از شدیدترین مراحل بیماری مزمن کلیه می‌داند که در صورت عدم دسترسی به دیالیز یا پیوند، می‌تواند تهدیدکننده حیات باشد.

از دیدگاه یک طرح توجیهی مرکز دیالیز، این پروژه را نمی‌توان صرفاً راه‌اندازی یک فضای درمانی و خرید چند دستگاه دیالیز دانست. مرکز دیالیز یک مجموعه تخصصی است که عملکرد آن به مجموعه‌ای از زیرساخت‌های پزشکی، تأسیسات، سیستم تصفیه آب، تجهیزات حیاتی، نیروی انسانی تخصصی، مدیریت عفونت، تأمین مستمر مواد مصرفی، مدیریت پسماند پزشکی، سیستم برق اضطراری، فرآیندهای کنترل کیفیت و در نهایت دریافت مجوزهای لازم وابسته است. به همین دلیل، مطالعات امکان‌سنجی این پروژه باید پیش از خرید ملک یا تجهیزات آغاز شود.

مدل عملیاتی مرکز معمولاً بر مبنای تعداد تخت یا دستگاه فعال، تعداد شیفت‌های روزانه، تعداد روزهای فعالیت در هفته، ظرفیت پذیرش بیماران ثابت و امکان پذیرش بیماران مهمان طراحی می‌شود. بنابراین ظرفیت اسمی مرکز با ظرفیت واقعی آن تفاوت دارد. برای مثال، یک مرکز دارای تعداد مشخصی دستگاه ممکن است به دلیل محدودیت نیروی انسانی، برنامه تعمیر و نگهداری، زمان‌بندی شیفت‌ها، تعطیلی‌های دوره‌ای یا محدودیت‌های فنی آب و برق نتواند در تمام ساعات ممکن با حداکثر ظرفیت فعالیت کند. از این رو در طرح توجیهی، ظرفیت عملیاتی و نرخ بهره‌برداری باید جداگانه محاسبه شوند.

نکته مهم دیگر آن است که تقاضای خدمات دیالیز با بسیاری از کسب‌وکارهای درمانی تفاوت دارد. بیمار همودیالیزی معمولاً به شکل مستمر و طبق برنامه درمانی مشخص به مرکز مراجعه می‌کند؛ بنابراین پس از جذب بیمار، رابطه مرکز با بیمار می‌تواند بلندمدت باشد. همین ویژگی باعث می‌شود شاخص‌هایی مانند تعداد بیماران تحت پوشش، تعداد جلسات دیالیز در ماه، نرخ اشغال تخت، تعداد شیفت‌های فعال و درآمد متوسط به ازای هر جلسه از مهم‌ترین متغیرهای اقتصادی پروژه باشند.

سرمایه اولیه لازم برای راه اندازی مرکز دیالیز و بررسی سود و درآمدها

جدول زیر نظر، ارائه گزارشی کلی از شرایط سرمایه ای و برآورد های مالی و اعتباری بیزینس پلن و طرح توجیهی احداث مرکز دیالیز با احتساب مالکیت زمین است:

لازم به ذکراست شما سرمایه گذار و کارآفرین  عزیز می توانید با اطلاعات سلیقه ای مد نظر و اعلام جزییات مالی خود برای این پروژه یا پروژه های دیگرتان از طریق ثبت سفارش طرح های خدماتی اقدام به برآورد مالی و اعتباری کسب و کار خود کرده و قبل از اجرایی سازی پروژه خود چشم اندازی دقیق از جریانات نقدی طرح تان داشته باشید، آگاهی که با در دست داشتن آن می توانید اقدام به اخذ تسهیلات بانکی نمایید.

بررسی وضعیت ایران در مورد راه اندازی مرکز دیالیز

بررسی بازار ایران نشان می‌دهد که خدمات دیالیز همچنان یکی از بخش‌های مهم زنجیره درمان بیماری‌های کلیوی است و توسعه ظرفیت این خدمات در برخی مناطق کشور در حال پیگیری است. برای نمونه، معاون درمان وزارت بهداشت در سال ۱۴۰۵ از راه‌اندازی مراکز جدید دیالیز و افزایش ظرفیت موجود خبر داده و اعلام کرده است که در یک مقطع، ۶۰ دستگاه دیالیز میان دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور توزیع شده است. همچنین چند مرکز جدید در ایرانشهر، بابلسر و کتالم رامسر به ظرفیت ارائه خدمات کشور اضافه شده‌اند.

از طرف دیگر، داده‌های منتشرشده درباره بازار ایران نشان می‌دهد که شبکه ارائه خدمات دیالیز ترکیبی از مراکز دولتی، خصوصی، خیریه و مجموعه‌های عمومی غیردولتی است. در یک گزارش منتشرشده در سال ۱۴۰۴، حدود ۴۰ هزار بیمار همودیالیزی در کشور و صدها مرکز دولتی و همچنین تعداد قابل‌توجهی مرکز خصوصی، خیریه و عمومی غیردولتی برای ارائه خدمات همودیالیز گزارش شده است. با توجه به تفاوت منابع و تاریخ انتشار آمارها، در تدوین طرح توجیهی نهایی بهتر است تعداد بیماران و ظرفیت مراکز در شهرستان و حوزه جغرافیایی هدف به‌صورت میدانی و از طریق دانشگاه علوم پزشکی مربوطه استخراج شود و صرفاً به یک عدد کشوری اتکا نشود.

از منظر سرمایه‌گذاری، مهم‌ترین نکته در تحلیل بازار مرکز دیالیز این است که وجود بیمار کلیوی در یک استان الزاماً به معنی وجود بازار مناسب برای یک مرکز جدید در تمام نقاط آن استان نیست. ممکن است یک شهر از نظر تعداد بیمار ظرفیت توسعه داشته باشد، اما به دلیل تعداد بالای مراکز موجود، نرخ اشغال پایین یا محدودیت قراردادهای بیمه‌ای، پروژه جدید از نظر اقتصادیجذاب نباشد. در مقابل، یک شهرستان کوچک یا منطقه کم‌برخوردار ممکن است تعداد بیماران کمتری داشته باشد، اما به علت کمبود ظرفیت، فاصله زیاد بیماران با نزدیک‌ترین مرکز و نیاز به کاهش رفت‌وآمد، فرصت مناسبی برای ایجاد ظرفیت جدید فراهم کند.

به همین دلیل، تحلیل بازار باید در سطح محلی انجام شود. تعداد بیماران دیالیزی شهرستان، تعداد دستگاه‌های فعال، تعداد شیفت‌های قابل ارائه، ظرفیت اسمی و واقعی مراکز رقیب، فاصله بیماران تا مراکز موجود، جمعیت منطقه، روند رشد جمعیت سالمند، شیوع عوامل خطر بیماری کلیوی و وضعیت قراردادهای بیمه‌ای باید در کنار یکدیگر بررسی شوند. در واقع شکاف میان عرضه موجود و تقاضای مؤثر مهم‌ترین شاخص برای تصمیم‌گیری درباره احداث مرکز جدید است.

مطالعات مکان ‌یابی مرکز دیالیز و معیارهای انتخاب محل مناسب

مکان‌یابی در طرح توجیهی مرکز دیالیز یکی از تعیین‌کننده‌ترین عوامل موفقیت پروژه است. مرکز باید در محلی احداث یا تجهیز شود که علاوه بر برخورداری از دسترسی مناسب شهری، امکان تردد بیماران، آمبولانس و خودروهای همراهان را فراهم کند. بیماران دیالیزی معمولاً به‌صورت مستمر به مرکز مراجعه می‌کنند و بنابراین فاصله و سهولت دسترسی می‌تواند در کیفیت تجربه بیمار و حتی میزان رضایت و ماندگاری او تأثیرگذار باشد.

در مطالعات مکان‌یابی، ابتدا باید حوزه جمعیتی تحت پوشش مرکز مشخص شود. سپس مراکز موجود روی نقشه مشخص شده و تعداد بیماران، ظرفیت هر مرکز و فاصله جغرافیایی آن‌ها ارزیابی شود. دسترسی به شبکه معابر اصلی، امکان پارک خودرو، وضعیت حمل‌ونقل عمومی، نزدیکی به بیمارستان یا مراکز درمانی مکمل و امکان دسترسی سریع خدمات اورژانسی از جمله معیارهای مهم هستند.

موضوع دیگری که در انتخاب محل نباید نادیده گرفته شود، امکان اجرای زیرساخت‌های تخصصی است. مرکز دیالیز به سیستم تصفیه و توزیع آب با کیفیت مناسب، برق پایدار، تجهیزات پشتیبان، تهویه و تأسیسات متناسب با کاربری درمانی نیاز دارد. بنابراین ملکی که از نظر تجاری یا موقعیت شهری مناسب به نظر می‌رسد، الزاماً از نظر فنی برای تبدیل شدن به مرکز دیالیز گزینه مناسبی نیست.

پیش از نهایی کردن خرید یا اجاره ملک نیز باید ضوابط مربوط به کاربری، ایمنی، آتش‌نشانی، تأسیسات، دسترسی، فضاهای درمانی و الزامات وزارت بهداشت و دانشگاه علوم پزشکی ذی‌ربط بررسی شود. ضوابط صدور مجوز و الزامات ساختمانی و تجهیزاتی ممکن است متناسب با نوع مرکز و سیاست‌های روز نظام سلامت تغییر کنند؛ بنابراین در طرح توجیهی حرفه‌ای، عبارت‌هایی مانند «اخذ مجوز» نباید صرفاً به‌صورت کلی نوشته شوند، بلکه باید فرآیند اخذ مجوز و تأییدیه‌های موردنیاز از مراجع ذی‌صلاح در زمان اجرای پروژه استعلام شود.

تجهیزات و زیرساخت ‌های فنی مورد نیاز برای احداث مرکز همودیالیز

بخش تجهیزات در طرح توجیهی مرکز دیالیز اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا بخش قابل‌توجهی از سرمایه ثابت پروژه به تجهیزات تخصصی اختصاص پیدا می‌کند. مهم‌ترین تجهیزات، دستگاه‌های همودیالیز هستند، اما یک مرکز استاندارد صرفاً با خرید دستگاه‌های دیالیز قابل بهره‌برداری نیست. سیستم تصفیه آب یکی از حیاتی‌ترین زیرساخت‌های مرکز محسوب می‌شود و طراحی آن باید متناسب با تعداد دستگاه‌ها، ظرفیت عملیاتی، کیفیت آب ورودی و الزامات کنترل کیفیت انجام گیرد.

در کنار دستگاه‌های اصلی، مرکز به تجهیزاتی برای پایش علائم حیاتی، تخت یا صندلی مخصوص دیالیز، تجهیزات اورژانسی، سیستم‌های انتقال و توزیع آب، تجهیزات ضدعفونی و کنترل عفونت، یخچال‌ها و تجهیزات نگهداری مورد نیاز، سیستم‌های کامپیوتری و ثبت اطلاعات بیمار و همچنین تجهیزات پشتیبان نیاز دارد. همچنین وجود تجهیزات مناسب برای مدیریت شرایط اورژانسی اهمیت بسیار بالایی دارد، زیرا در طول جلسات دیالیز احتمال بروز عوارضی مانند افت فشار خون، واکنش‌های حساسیتی یا سایر وضعیت‌های حاد وجود دارد.

برق اضطراری نیز باید در طراحی پروژه جدی گرفته شود. قطع برق در یک مرکز دیالیز صرفاً یک مشکل عملیاتی ساده نیست و می‌تواند فرآیند درمان بیماران را مختل کند. بنابراین در طرح فنی باید سناریوی قطع برق، نحوه تأمین برق تجهیزات حیاتی، ظرفیت مولد اضطراری و نحوه نگهداری و تست دوره‌ای آن مشخص شود.

سیستم آب نیز از مهم‌ترین بخش‌های سرمایه‌گذاری است. کیفیت آب مورد استفاده در همودیالیز باید به‌طور مستمر کنترل شود و طراحی، پایش و نگهداری سیستم تصفیه آب باید مطابق الزامات فنی و پزشکی مربوطه انجام گیرد. بنابراین هزینه سیستم آب، تجهیزات جانبی، آزمایش‌های کنترل کیفیت و تعمیرات دوره‌ای باید در مدل مالی پروژه لحاظ شوند.

از منظر خرید تجهیزات، یکی از اشتباهات رایج سرمایه‌گذاران این است که قیمت اولیه دستگاه را معیار اصلی انتخاب قرار می‌دهند. در حالی که برای طرح توجیهی باید هزینه مالکیت کل تجهیزات بررسی شود؛ یعنی قیمت خرید، نصب، آموزش، گارانتی،خدمات پس از فروش، قطعات یدکی، مصرف انرژی، تعمیرات، طول عمر، دسترسی به قطعات و قابلیت تأمین مواد مصرفی. این موضوع به‌خصوص در شرایط نوسان ارزی و محدودیت‌های واردات اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

نیروی انسانی و ساختار عملیاتی مرکز دیالیز

مرکز دیالیز یک پروژه سرمایه‌بر و در عین حال نیروی انسانی‌محور است. حتی اگر بهترین تجهیزات خریداری شوند، بدون نیروی متخصص و سیستم مدیریتی مناسب، کیفیت خدمات و بهره‌وری اقتصادی مرکز تضمین نخواهد شد. ساختار نیروی انسانی بسته به ظرفیت مرکز، تعداد شیفت‌ها، نوع خدمات و الزامات مجوزی تعیین می‌شود، اما در مدل کلی حضور پزشک متخصص مرتبط، پرستاران آموزش‌دیده در حوزه دیالیز، نیروهای پشتیبانی و خدماتی، مسئول یا مدیر مرکز و نیروهای موردنیاز برای امور اداری و پذیرش باید در نظر گرفته شود.

تعداد کارکنان نباید صرفاً براساس تعداد دستگاه‌ها محاسبه شود؛ بلکه باید برنامه شیفت‌بندی، تعداد بیماران، ساعت فعالیت مرکز، زمان استراحت و تعویض شیفت، نیازهای مدیریتی، مرخصی کارکنان و الزامات حضور افراد واجد صلاحیت نیز در مدل عملیاتی لحاظ شود. هزینه حقوق و مزایا نیز یکی از مهم‌ترین هزینه‌های جاری مرکز است و باید با سناریوهای افزایش حقوق و تغییرات سالانه مدل‌سازی شود.

از طرف دیگر، آموزش مداوم کارکنان در زمینه کنترل عفونت، استفاده صحیح از دستگاه‌ها، واکنش به شرایط اورژانسی، ایمنی بیمار و مدیریت تجهیزات اهمیت دارد. در مرکز دیالیز، کنترل عفونت موضوعی فرعی نیست و باید از مرحله طراحی فضا تا فرآیند پذیرش بیمار، نظافت، ضدعفونی تجهیزات، مدیریت مواد مصرفی و دفع پسماند پزشکی مورد توجه قرار گیرد.

مجوزها، الزامات قانونی و الزامات نظارتی مرکز دیالیز

راه اندازی مرکز دیالیز بدون طی فرآیندهای قانونی و دریافت مجوزهای لازم امکان‌پذیر نیست و مسیر دقیق آن به نوع مرکز، مالکیت، محل اجرا و مقررات جاری وزارت بهداشت و دانشگاه علوم پزشکی مربوطه وابسته است. بنابراین متقاضی باید پیش از هرگونه سرمایه‌گذاری عمده، موضوع را از معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی منطقه استعلام کند.

در فرآیند اجرایی، موضوعاتی مانند موافقت‌های اولیه، تأیید محل، الزامات ساختمانی و فنی، صلاحیت مسئولان و کارکنان، تأیید تجهیزات، الزامات بهداشت و کنترل عفونت، ایمنی و آتش‌نشانی و در مراحل بعدی بهره‌برداری و اعتباربخشی می‌توانند مطرح باشند. همچنین در صورت فعالیت با بیمه‌های پایه یا تکمیلی، قراردادها و شرایط پرداخت آنها باید به‌صورت مستقل بررسی شود.

این مسئله از نظر اقتصادی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا ممکن است پروژه از نظر فنی و حتی بازار جذاب باشد، اما تأخیر در دریافت مجوز یا قراردادهای بیمه‌ای باعث طولانی شدن دوره راه‌اندازی و افزایش نیاز به سرمایه در گردش شود. از این رو در جدول زمان‌بندی طرح توجیهی باید یک دوره مشخص برای مطالعات، طراحی، اخذ تأییدیه‌ها، تجهیز، استخدام، آموزش، تست تجهیزات و راه‌اندازی آزمایشی در نظر گرفته شود.

ریسک‌ های سرمایه ‌گذاری در راه اندازی مرکز دیالیز و راهکار کنترل آنها

سرمایه‌گذاری در مرکز دیالیز، با وجود تقاضای درمانی پایدار، بدون ریسک نیست. نخستین ریسک، ریسک ظرفیت و بازار است؛ یعنی سرمایه‌گذار ممکن است مرکزی با ظرفیت بالا ایجاد کند اما تعداد بیماران قابل جذب کمتر از پیش‌بینی باشد. انجام مطالعه دقیق منطقه‌ای و دریافت اطلاعات از دانشگاه علوم پزشکی می‌تواند این ریسک را کاهش دهد.

ریسک دوم به تجهیزات و زنجیره تأمین مربوط می‌شود. دستگاه‌های دیالیز، سیستم آب و برخی تجهیزات جانبی نیازمند نگهداری تخصصی هستند و توقف آنها می‌تواند مستقیماً بر ظرفیت مرکز اثر بگذارد. داشتن قرارداد خدمات پس از فروش، قطعات یدکی ضروری، برنامه نگهداری پیشگیرانه و تجهیزات پشتیبان از اقدامات مهم برای کاهش این ریسک است.

ریسک سوم، افزایش هزینه‌های جاری است. حقوق کارکنان، مواد مصرفی، انرژی، تعمیرات و سایر هزینه‌ها ممکن است در طول دوره بهره‌برداری افزایش پیدا کنند. بنابراین مدل مالی نباید فقط یک سناریوی خوش‌بینانه داشته باشد و لازم است افزایش هزینه‌ها در سناریوهای مختلف بررسی شود.

ریسک دیگر، وابستگی جریان نقدی به پرداخت‌های بیمه‌ای است. طبق گزارش‌های منتشرشده در سال ۱۴۰۵، سازمان بیمه سلامت از پرداخت بیش از ۱.۴ همت از مطالبات مراکز دیالیز طرف قرارداد در سال ۱۴۰۴ خبر داده است؛ موضوعی که اهمیت مدیریت سرمایه در گردش و زمان وصول مطالبات را در اقتصاد مراکز دیالیز نشان می‌دهد.

از سوی دیگر، حوادث و اختلالات زیرساختی نیز باید در طراحی مرکز لحاظ شوند. تجربه اخیر کشور نشان داد که حتی مراکز فعال دیالیز نیز در برابر حوادث گسترده آسیب‌پذیر هستند و در صورت از دست رفتن ظرفیت یک مرکز، بیماران باید به مراکز دیگر منتقل شوند. وزارت بهداشت در سال ۱۴۰۵ از آسیب به دو مرکز دیالیز و انتقال بیماران آنها به مراکز دیگر خبر داده است. بنابراین داشتن برنامه تداوم خدمت، برق اضطراری، ذخیره اقلام ضروری و هماهنگی با مراکز جایگزین، بخشی از مدیریت حرفه‌ای ریسک در این پروژه است.

جمع ‌بندی امکان ‌سنجی و چشم ‌انداز اقتصادی احداث مرکز دیالیز در ایران

در مجموع، راه اندازی مرکز دیالیز را می‌توان پروژه‌ای با تقاضای درمانی مستمر، اهمیت اجتماعی بالا و ساختار درآمدی نسبتاً قابل پیش‌بینی دانست؛ اما توجیه اقتصادی آن به‌صورت خودکار و صرفاً به دلیل وجود بیماران دیالیزی تضمین نمی‌شود. موفقیت پروژه به انتخاب صحیح محل، برآورد واقعی تقاضا، ظرفیت‌گذاری متناسب، دریافت به‌موقع مجوزها، انتخاب تجهیزات قابل اتکا، تأمین نیروی انسانی متخصص، مدیریت هزینه‌ها و مهم‌تر از همه مدیریت جریان نقدی وابسته است.

بررسی‌های بین‌المللی نیز نشان می‌دهد که بیماری مزمن کلیه یک مسئله رو به رشد در نظام‌های سلامت است و افزایش سن جمعیت، دیابت، فشار خون و بیماری‌های قلبی‌عروقی از عوامل مهم مرتبط با بار بیماری کلیوی محسوب می‌شوند. سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۲۶ بر ضرورت تقویت تشخیص زودهنگام و دسترسی عادلانه به خدمات درمان بیماری کلیه تأکید کرده است. همچنین اطلس سلامت کلیه انجمن بین‌المللی نفرولوژی نشان می‌دهد که دسترسی به خدمات دیالیز و ظرفیت مراکز میان کشورها و مناطق مختلف تفاوت قابل‌توجهی دارد.

برای یک سرمایه‌گذار ایرانی، مهم‌ترین نتیجه این است که مرکز دیالیز باید بر اساس نیاز واقعی یک منطقه طراحی شود، نه صرفاً بر مبنای تعداد دستگاهی که سرمایه‌گذار توان خرید آن را دارد. در یک طرح توجیهی استاندارد ابتدا بازار و شکاف خدمات بررسی می‌شود، سپس ظرفیت بهینه تعیین می‌گردد و در مرحله بعد متناسب با آن، ملک، تجهیزات، نیروی انسانی و سرمایه در گردش برآورد می‌شوند. در نهایت نیز با استفاده از جریان نقدی چندساله، نقطه سر به سر، NPV، IRR، دوره بازگشت سرمایه و تحلیل حساسیت مشخص می‌شود که آیا پروژه در سناریوهای مختلف اقتصادی قابلیت توجیه دارد یا خیر.

بنابراین اگر هدف از تدوین طرح، احداث یک مرکز همودیالیز خصوصی، خیریه یا مشارکتی در ایران باشد، توصیه می‌شود قبل از تعیین مبلغ سرمایه‌گذاری، ظرفیت دقیق مرکز و شهر هدف مشخص شود. زیرا تفاوت بین یک مرکز کوچک با چند تخت و یک مرکز چندشیفته با ظرفیت بالا می‌تواند ساختار سرمایه‌گذاری، تعداد کارکنان، هزینه تجهیزات، درآمد سالانه، سرمایه در گردش و زمان بازگشت سرمایه را به‌طور قابل‌توجهی تغییر دهد. در نتیجه، «هزینه راه اندازی مرکز دیالیز» یک عدد ثابت نیست، بلکه خروجی یک مدل مالی وابسته به ظرفیت و محل پروژه است.

نکته مهم برای استفاده در مقاله: اعداد بازار ایران و وضعیت مراکز درمانی با گذشت زمان تغییر می‌کنند؛ بنابراین برای نسخه نهایی طرح توجیهی، اطلاعات ظرفیت مراکز، تعرفه‌های خدمات، شرایط قرارداد بیمه‌ها، قیمت تجهیزات و الزامات صدور مجوز باید در زمان تهیه طرح از مراجع رسمی مربوطه استعلام و در مدل مالی به‌روزرسانی شوند.